(1598) Sebastian Münster – Cosmographia - Haarlem

Aangeboden wordt een origineel gedrukt blad met de stadsplattegrond Statt Haerlem (Haarlem), uitgevoerd als houtgravure en afkomstig uit de Duitstalige uitgave van Cosmographia door Sebastian Münster. Cosmographia verscheen voor het eerst in 1544 en werd in herziene edities herdrukt tot 1628. Dit exemplaar behoort tot de editie van 1598 en is daarmee circa 425 jaar oud.

De kaart toont Haarlem zoals het in de late zestiende eeuw werd voorgesteld, met duidelijk weergegeven stadswallen, waterlopen en bebouwing. De voorstelling is gedrukt als houtgravure, met de kenmerkende lijnvoering en lichte variaties in inktdichtheid die typerend zijn voor originele drukken uit deze periode. Het blad is gedrukt op handgeschept papier; de vezelstructuur, natuurlijke verkleuring en lichte transparantie zijn zichtbaar en consistent met laat-zestiende-eeuws drukwerk.

De keerzijde bevat de oorspronkelijke begeleidende tekst, gedrukt in gotisch schrift met een sierlijke initiaal. Deze tekst behandelt uitvoerig de stad Haarlem en richt zich in belangrijke mate op het Beleg van Haarlem (1572–1573), waaronder de belegering door Spaanse troepen onder Don Fadrique, de zware beschietingen, hongersnood en de uiteindelijke capitulatie. De tekst vormt daarmee een directe historische context bij de afgebeelde stadsplattegrond en is kenmerkend voor de laat-zestiende-eeuwse edities van Münster’s Cosmographia. Aansluitend volgt, zoals gebruikelijk bij deze uitgave, een passage over Rotterdam; dit is een oorspronkelijk en volledig onderdeel van het blad.

De staat van bewaring is goed, rekening houdend met de ouderdom. Er is sprake van lichte verkleuring en beperkte foxing, met name in de marges, zonder scheuren, restauraties of verlies van beeld of tekst. De afdruk is helder en goed leesbaar.

De bladmaat bedraagt 21 × 35 cm, terwijl de stadsplattegrond zelf circa 15 × 15 cm meet.